Hacı Bektaş Veli

Hacı Bektaş Veli, Anadolu Aleviliği ve Bektaşiliğin kaynağında duran, bütün bir geleneğin pir kabul ettiği 13. yüzyıl ereni ve mutasavvıfıdır. Horasan’ın Nişabur şehrinde doğduğu, Ahmed Yesevi yolundan gelen Lokman-ı Perende’den eğitim aldığı kabul edilir. Moğol istilası döneminde Anadolu’ya geldi ve Sulucakarahöyük’e (bugünkü Hacıbektaş) yerleşerek uzun yıllar irşatla uğraştı, çok sayıda halife yetiştirip onları Anadolu’nun dört yanına gönderdi. Doğum ve ölüm tarihleri kesin değildir; yaklaşık 1209-1271 arası verilir. Hakkında bilinenler tarihî kayıtlarla Velâyetnâme menkıbelerinin iç içe geçtiği iki yönlü bir kişilik oluşturur. Düşüncesi hoşgörü, sevgi, akıl ve birliği önceler; ‘eline diline beline sahip ol’ özdeyişi ve kadını erkeğin yanında tutan anlayışı bu yolun temel ilkeleri sayılır. En önemli eseri Makâlât’tır. Adını taşıyan Bektaşilik, ölümünden sonra, 16. yüzyılda Balım Sultan eliyle kurumsallaştı. Ozan geleneğinin Alevi-Bektaşi kolu, kaynağını bu yola bağlar.