Türkü Sözleri

Gafil Gezme Şaşkın

Yöre: Gaziantep (Gaziantep)
Söz: Kul Himmet Üstadım
Derleyen: Yavuz Top
TRT repertuvar no: 2289
Tür: Deyiş

  Gafil gezme şaşkın bir gün ölürsün (Hey Can Ölürsün)Dünya kadar malın olsa (Leyli Leyli Leyli) ne faydaSöyleyen dillerin söylemez olurBülbül gibi dilin olsa ne fayda (Olsa Ne Fayda) 

  Sen söylersin söz içinde sözün var (Hey Can Sözün Var)Çalarsın çırparsın (Leyli Leyli Leyli) oğlun kızın varŞu dünyada üç beş arşın bezin varTüm bedesten senin olsa ne fayda (Olsa Ne Fayda) 

  Kul Himmet Üstadım gelse otursa (Hey Can Otursa)Hakkın kelamını (Leyli Leyli Leyli) bile getirseDünya benim deyi zapta geçirseKarun kadar malın olsa ne fayda (Olsa Ne Fayda) 

Sözlük

gafil: Habersiz, dalgın; başına geleceği düşünmeyen.
şaşkın: Yolunu, aklını şaşırmış.
arşın: Yaklaşık 68 santimlik eski bir uzunluk ölçüsü; burada kefen bezini anlatır.
bedesten: Değerli malların satıldığı kapalı çarşı.
kelam: Söz.
Karun: Zenginliğiyle bilinen efsanevi kişi.
zapta geçirmek: Ele geçirmek.

Seslendirenler

Grup Abdal

Kaynak Notu

Gafil Gezme Şaşkın, TRT Türk Halk Müziği repertuvarına 2289 numarayla kayıtlıdır. Gaziantep yöresinden, kaynak kişi Hasan Hüseyin’den Yavuz Top derleyip notaya almıştır. Kültür Portalı’ndaki kayıt sözleri beş dörtlük olarak verir; repertuvar metni üç dörtlüktür.

Son dörtlükteki mahlas “Kul Himmet Üstadım”dır. Asıl adı İbrahim olan bu ozan Divriği’nin Örenik köyünde yaşamış, doğumu 1779 civarına tarihlenir. Mahlasına “Üstadım” ekini, ustası bildiği 16. yüzyıl ozanı Kul Himmet’e bağlılığından koymuştur. Bu yüzden şiirleri uzun süre Kul Himmet adına aktarılmıştır. Son dörtlüğü Pir Sultan Abdal mahlasıyla biten bir varyant da dolaşımdadır.

Türkü faniliği anlatır: her dörtlük, ölüm karşısında malın, mülkün ve sözün ne işe yarayacağını sorar. Kime ait olduğu tartışmasını ayrı bir yazıda anlattım.